Hasta Hakları

HASTA HAKLARI

İnsan haklarını, tüm insanların her açıdan doğuştan eşit ve özgür olması şeklinde tarif etmek mümkündür. Söz konusu bu özgürlük, başkalarının haklarına saygılı olma ve bu hakları çiğnememe zorunluluğu ile dengelenmiştir. Çeşitli insan hakları bulunmaktadır. Hasta hakları da temel insan haklarından biridir.

Hizmetten genel olarak faydalanma: Adalet ve hakkaniyet ilkeleri çerçevesinde sağlık hizmetlerinden faydalanma; ırk, dil, din ve mezhep, cinsiyet, felsefi inanç, ekonomik ve sosyal durumlar dikkate alınmadan hizmet alma hakkıdır.
Bilgilendirme ve bilgi isteme: Her türlü sağlık hizmetinin ve imkânının neler olduğunu öğrenmeye ve sağlık durumu ile ilgili her türlü bilgiyi sözlü veya yazılı olarak isteme hakkıdır.
Sağlık kuruluşunu ve personelini seçme ve değiştirme: Sağlık kuruluşunu seçmeye, değiştirmeye ve seçtiği sağlık tesisinde verilen sağlık hizmetlerinden faydalanmaya; sağlık hizmeti verecek olan tabiplerin ve diğer sağlık çalışanlarının kimliklerini, görev ve unvanlarını öğrenmeye, seçmeye ve değiştirmeye hakkı vardır.
Mahremiyet: Gizliliğe uygun bir ortamda her türlü sağlık hizmeti almaya hakkı vardır.
Reddetme, durdurma ve rıza: Tedaviyi reddetmeye, durdurulmasını istemeye, tıbbi müdahalelerde rızasının alınmasına ve rıza çerçevesinde hizmetten faydalanmaya hakkı vardır.
Güvenlik: Sağlık hizmetini güvenli bir ortamda almaya hakkı vardır.
Dini vecibeleri yerine getirebilme: Sağlık tesisinin imkânları ölçüsünde ve idarece alınan tedbirler çerçevesinde dini vecibelerini yerine getirmeye hakkı vardır.
İnsani değerlere saygı gösterilmesi, saygınlık görme ve rahatlık: Saygı, itina ve ihtimam gösterilerek; güler yüzlü, nazik, şefkatli bir ortamda; her türlü hijyenik şartlar sağlanmış, gürültülü ve rahatsız edici bütün etkenlerden arındırılmış bir sağlık hizmeti almaya hakkı vardır.
Ziyaret ve refakatçi bulundurma: Sağlık tesislerince belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde ziyaretçi kabul etmeye; mevzuatın, sağlık tesisinin imkânlarının ve hekimin uygun görmesi halinde refakatçi bulundurmaya hakkı vardır.
Müracaat, şikâyet ve dava hakkı: Hakların ihlali hâlinde mevzuat çerçevesinde her türlü başvuru, şikâyet ve dava hakkını kullanmaya hakkı vardır.

SORUMLULUKLARINIZ

Son dönemde hasta haklarının yanında bir de “hasta sorumluluğu” kavramı ortaya çıkmıştır. Henüz bu kavramın içeriği ve kapsamı tam olarak ortaya konmamıştır ancak genel olarak hastanın, bir sağlık kuruluşuna başvurmadan önce ve başvurduktan sonraki süreçte yerine getirmesi gereken ödev ve yükümlülükler şeklinde tarif edilebilir. Hastanın sorumluluklarını şu şekilde boyutlandırabiliriz:

1. Genel Sorumluluklar

Kişiler, kendi sağlığına dikkat etmek için elinden geleni yapmalı ve sağlıklı bir yaşam için verilen tavsiyelere uymalıdır.
Kişi uygunsa kan verebilir ya da organ bağışında bulunabilir.
Basit durumlarda kişiler, kendi bakımlarını yapmalıdır.

2. Sosyal Güvenlik Durumu

Hasta; sağlık, sosyal güvenlik ve kişisel bilgilerindeki değişiklikleri zamanında bildirmek durumundadır.
Hasta; sağlık karnesinin (Bağ-Kur, Yeşil Kart gibi) vizesini zamanında yaptırmak zorundadır.

3. Sağlık Çalışanlarını Bilgilendirme

Hasta; yakınmalarını, daha önce geçirdiği hastalıkları, yatarak herhangi bir tedavi görüp görmediğini, eğer varsa hâlen kullandığı ilaçları ve sağlığıyla ilgili tüm bilgileri tam ve eksiksiz vermelidir.

4. Hastane Kurallarına Uyma

Hasta; başvurduğu sağlık kuruluşunun kural ve uygulamalarına uymalıdır.
Hasta; Sağlık Bakanlığı ve diğer sosyal güvenlik kurumlarınca belirlenen sevk zincirine uymalıdır.
Hastanın; tedavi, bakım ve rehabilitasyon sürecinde sağlık çalışanları ile iş birliği içinde olması beklenir.
Hasta; randevulu hizmet veren bir sağlık tesisinden yararlanıyorsa randevunun tarih ve saatine uymalı, değişiklikleri ilgili yere bildirmelidir.
Hasta; hastane personelinin, diğer hastaların ve ziyaretçilerin haklarına saygı göstermelidir.
Hasta; hastane malzemelerine verdiği zararları karşılamak zorundadır.

5. Tedavi İle İlgili Önerilere Uyma

Hasta; tedavisi ve ilaçlarla ilgili tavsiyeleri dikkatle dinlemeli, anlayamadığı yerleri sormalıdır.
Hastanın; tedavisiyle ilgili önerilere uyum sağlayamama durumu söz konusu ise bunu sağlık çalışanına bildirmesi gerekir.
Hasta; sağlık bakım ve taburculuk sonrası bakım planını beklendiği gibi doğru anlayıp anlamadığını belirtmelidir.
Hasta; uygulanacak tedaviyi reddetmesi veya önerilere uymamasından dolayı doğacak sonuçlardan kendisi sorumludur.